الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

461

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نكته : هدايت و ضلالت از سوى خدا است هدايت در لغت به معنى دلالت و راهنمايى توأم با لطف و دقت است ( 1 ) و آن را به دو شعبه تقسيم كرده‌اند : « ارائه طريق » و « ايصال به مطلوب » و به تعبير ديگر « هدايت تشريعى » و « هدايت تكوينى » ( 2 ) . توضيح اينكه : گاه انسان راه را به كسى كه طالب آن است با دقت تمام و لطف و عنايت نشان مىدهد ، اما پيمودن راه و رسيدن به مقصود بر عهده خود او است . ولى گاه دست طالبان را مىگيرد و علاوه بر ارائه طريق او را به مقصد مىرساند . به تعبير ديگر در مرحله اول تنها به بيان قانون پرداخته ، شرائط پيمودن راه و رسيدن به مقصد را بيان مىكند ، ولى در مرحله دوم علاوه بر اين ، وسائل سفر را فراهم مىسازد ، موانع را بر طرف ، و مشكلات را حل ، و مسافران اين راه را تا مقصد همراهى و حمايت و حفاظت مىكند . البته نقطه مقابل آن « اضلال » است . يك نگاه اجمالى به آيات قرآن به خوبى روشن مىسازد كه قرآن هدايت و ضلالت را فعل خدا مىشمرد ، و هر دو را به او نسبت مىدهد ، و اگر بخواهيم همه آياتى را كه در اين زمينه سخن مىگويند بشمريم سخن به درازا مىكشد همين قدر كافى است كه در آيه 213 سوره بقره مىخوانيم

--> ( 1 ) مفردات ماده « هدى » . ( 2 ) دقت فرمائيد كه هدايت تكوينى در اينجا به معنى وسيعى گرفته شده كه هر گونه هدايتى را جز از طريق بيان قوانين و ارائه طريق شامل مىشود .